Σάββατο, 3 Μαΐου 2014

Μερικές αλήθειες για τον ζεόλιθο

zeo

Μιλώντας επιστημονικά, ο ζεόλιθος είναι φυσικά ηφαιστειακά υλικά με ένα μοναδικό κρυσταλλικό πλέγμα και κατατάσσονται ως «ενυδατωμένα αργιλοπυριτικά».
Με απλά λόγια αυτό σημαίνει ότι είναι κρύσταλλοι από υδρογόνο, οξυγόνο, αργίλιο και πυρίτιο. Αυτοί οι πόροι είναι εξαιρετικά μικροί - ποικίλλουν σε μέγεθος 2,5 με 5,0 Angstroms. Μόνο ένα γραμμάριο υλικού έχει επιφάνεια ίση των 40 τετραγωνικών.

Όταν ο ζεόλιθος έρθει σε επαφή με ορισμένα υγρά και αέρια απορροφά και απελευθερώνει κάποιες ουσίες. Δηλαδή, μπορεί να απορροφήσει και να απελευθερώσει την υγρασία ή μπορεί να συλλέξει και να παγιδεύσει ορισμένα αέρια και ιόντα.

Ο ζεόλιθος είναι σε θέση να απορροφήσει έως και 30% του ξηρού του βάρους σε αέρια όπως άζωτο και αμμωνία, πάνω από 70% σε νερό, και έως 90% ορισμένων υδρογονανθράκων. Επίσης έχει την ικανότητα να ανταλλάσει κατιόντα (θετικά φορτισμένα ιόντα). Αυτή η αντικατάσταση των ιόντων επιτρέπει στο ζεόλιθο την επιλεκτική δέσμευση ορισμένων επιβλαβών ή ανεπιθύμητων στοιχείων από το έδαφος, το νερό και τον αέρα.  Ένα κλασικό παράδειγμα είναι η απομάκρυνση του ασβεστίου από το σκληρό νερό. Ο ζεόλιθος έχει επίσης μια ισχυρή έλξη για ορισμένα επιβλαβή βαρέα μέταλλα όπως ο μόλυβδος και το χρώμιο. Σε μεταφορική απόδοση, μόλις ένα γραμμάριο ζεόλιθου είναι σαν να έχετε ένα σφουγγάρι σε μέγεθος δωματίου που θα απορροφήσει το νερό και θα το αφήσει όταν χρειάζεται.  Ή επιλεκτικά θα συγκεντρώσει και θα απομακρύνει όλα τα να ανεπιθύμητα αέρια και οσμές.



Στην Ουγγαρία χρησιμοποιείται ζεόλιθος για ταλκ και άλλα προϊόντα για την υγεία. Οι Ιάπωνες ταΐζουν ζεόλιθο στα ζώα για αύξηση του σωματικού βάρους και άλλα οφέλη στην υγεία των ζώων. Στα γουρούνια χορηγείται ένα μίγμα με 95% τροφή και 5% ζεόλιθο. Το αποτέλεσμα είναι η αύξηση βάρους  έως και 25%. Οι Ιάπωνες χρησιμοποιούν επίσης ζεόλιθο σε χαρτί, σκυρόδεμα και πολλά άλλα προϊόντα. 

Οι βιομηχανικές και περιβαλλοντικές εφαρμογές του ζεόλιθου είναι πολλές, ιδίως με τις σημερινές περιβαλλοντικές απαιτήσεις καθαρισμού. Διενεργούνται έρευνες για τη χρήση του ζεόλιθου για το καθαρισμό του αέρα, σε χώρους υγειονομικής ταφής, για την απομάκρυνση ραδιενεργών στοιχείων από το μολυσμένο νερό, και τον καθαρισμό διαρροών σε εξέδρες άντλησης πετρελαίου. 

Προς το παρον ζεόλιθος χρησιμοποιείται στην άμμο για γάτες, σε αποσμητικά υποδημάτων, ως συμπληρώματα ζωοτροφών, για την αφαίρεση της οσμής και της υγρασίας σε στάβλους ζώων και ψυγεία/ψύκτες, για την αφαίρεση επιβλαβών στοιχείων σε ενυδρεία και σε οικιακές λίμνες.



Υπάρχουν περισσότεροι από 45 φυσικοί και 150 συνθετικοί ζεόλιθοι. Από τους 45 φυσικούς ζεόλιθους, οι οκτώ είναι μείζονος σημασίας στον τομέα της γεωργίας και της βιομηχανίας για την υψηλή τους ικανότητα ανταλλαγής κατιόντων. Και εκ των οκτώ, δύο είναι μείζονος σημασίας στον τομέα της γεωργίας. Αυτοί είναι ο μορντενίτης και ο κλινοπτιλόλιθος. 

Ο κλινοπτιλόλιθος που είναι ο πλέον ενδιαφέρων για τους φυτοκόμους δεδομένου ότι αυτός ο ζεόλιθος εκτός από πυρίτιο και αλουμίνιο περιέχει κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο, σίδηρο, ίχνη μαγγανίου, κασσίτερο και τα οξείδια του νατρίου. Δεν περιέχει σχεδόν καθόλου άργιλο και κανένα άλας καθιστώντας το ασφαλές για χρήση σε βαριά αργιλώδη εδάφη και γύρω από το ευαίσθητα στο αλάτι φυτά.

Τα ανταλλάξιμα κατιόντα του κλινοπτιλόλιθου περιλαμβάνουν λίθιο, καίσιο, άργυρο, κάδμιο, μόλυβδο, ψευδάργυρο, χαλκό, υδράργυρο, αμμώνιο, και χρώμιο. Ορισμένα δηλαδή από τα στοιχεία που ευθύνονται για τη καταστροφή στα εδάφη, την ύδρευση και τις πηγές τροφίμων, δεσμεύονται σε μεγάλο βαθμό από την χρήση κλινοπτιλόλιθου.



Και δεδομένου ότι απορροφά την υγρασία και να την απελευθερώνει κατά τη διάρκεια των  ξηρών συνθηκών, το δυναμικό της γεωργικής χρήσης του οριοθετείται μόνο από τη φαντασία. 

Σε αμμώδη εδάφη για παράδειγμα, ο κλινοπτιλόλιθος όχι μόνο διατηρεί την υγρασία που αλλιώς θα εξατμιζόταν μακριά, αλλά συγκρατεί και τα συμπλέγματα θρεπτικών συστατικών του αμμωνίου και του καλίου και εμποδίζει την ταχεία οξείδωση τους από τα βακτηρίδια νιτροποίησης. Αυτό σημαίνει απλά ότι το άζωτο και το κάλιο των λιπασμάτων θα κυκλοφορήσει πιο αργά με αποτέλεσμα να χρειάζεται λιγότερο συχνά λίπανση. 

Επιπλέον, δεδομένου ότι η αυξημένη ποσότητα αζώτου στις ρίζες των φυτών και των θάμνων προσελκύει νοσογόνα έντομα όπως η μελίγκρα, μειώνοντας την απελευθέρωση των λιπασμάτων με υψηλή περιεκτικότητα σε άζωτο, μπορεί να σημαίνει λιγότερες εφαρμογές φυτοφαρμάκων στις καλλιέργειες. 



Ο κλινοπτιλόλιθος λόγω της ιδιότητας του ως μέσο συγκράτησης υγρασίας και θρεπτικών συστατικών προστίθεται σε μείγματα χωμάτων φύτευσης για γλάστρες αλλά χρησιμοποιείται και στην  υδροπονία όπως χρησιμοποιούνται σήμερα ο βερμικουλίτης ή ο περλίτης. 

Αλλά και στον κάδο κομποστοποίησης, παγιδεύει τις αντιπαθητικές οσμές που πιθανόν να δημιουργηθούν αν ξεχάσετε τον αερισμό, αλλά μπορεί να παγιδεύσει και δυνητικά επιβλαβή στοιχεία που μπορεί να έχουν προστεθεί λόγω χρήσης φυτοφαρμάκων στα φυτά πριν καταλήξουν στην κομποστοποίηση. 

Ως ουσία διήθησης, μπορεί να καταπολεμήσει τις εναποθέσεις ασβεστίου στο νερό, μειώνοντας τα ενοχλητικά βουλώματα και μπλοκαρίσματα από υπολείμματα ασβεστίου στα αρδευτικά συστήματα. Στον τομέα της γεωργίας, ο κλινοπτιλόλιθος απορροφά αμμώνιο από το νερό πριν τη χρήση του στο πότισμα.

Υπάρχουν αρνητικά από τη χρήση ζεόλιθου;  

Παρόλα αυτά τα οφέλη στο  περιβάλλον και τη γεωργία υπάρχει φυσικά και η αρνητική πλευρά.



Η προσθήκη κλινοπτιλόλιθου στο έδαφος σημαίνει ότι «μπήκε για να μείνει". Η παρουσία του στο έδαφος είναι παντοτινή αν και η δράση του μειώνεται αισθητά μετά από 5-10 χρόνια, αναλόγως της ποσότητας και τις κοκκομετρίας που έχει χρησιμοποιηθεί. Δεν εξουδετερώνεται ούτε από οξέα ούτε από αλκαλικά σε θερμοκρασίες μέχρι 650 °C.

Δεδομένου ότι το φυσικό pΗ του είναι 8,0 (αλκαλικό), είναι πιθανή μια κατάσταση υψηλού pΗ του εδάφους από την υπερβολική χρήση αυτού του ορυκτού. (Η ακριβής ποσότητα κλινοπτιλόλιθου ανά τετραγωνικό εδάφους που επηρεάζει σημαντικά το pH δεν έχει προσδιοριστεί ακόμα.) Ως εκ τούτου, όπως και με όλες τις τροποποιήσεις του εδάφους, η γνώμης μας είναι ότι ο  κλινοπτιλόλιθος θα πρέπει να χρησιμοποιείται με μέτρο, ειδικά αν παράλληλα προσπαθείτε να διατηρήσετε ένα ουδέτερο-προς-οξύ έδαφος.



Η έρευνα για το φυσικό ζεόλιθο ξεκίνησε μόλις πριν από λίγα χρόνια. Ακόμα τώρα γίνεται γνωστό ως προϊόν. Φυσικό είναι να υπάρχει "σκεπτικισμός" για ένα φυσικό προϊόν που  φαίνεται να είναι η απάντηση σε τόσα πολλά περιβαλλοντικά "κακά". Στα επόμενα όμως χρόνια πιστεύουμε ότι θα ακούτε και θα βρίσκετε όλο και περισσότερα προϊόντα ζεόλιθου για το κήπο και το σπίτι.




Πηγή: drosostalida